Պատկերացնենք, որ Մխիթար Սեբաստացին այսօր ապրեր և որոշեր կազմել նոր բառարան՝ նվիրված հեռուստատեսությանն ու սոցիալական ցանցերին։ Նա, հավանաբար, կփորձեր օտար բառերի փոխարեն ստեղծել հայերեն հնչող, իմաստով պարզ ու մշակութային շունչ ունեցող ձևեր։ Նրա նպատակը միայն բառ թարգմանելը չէր լինի, այլ մտածելակերպ ձևավորելը․ որպեսզի մարդը թվային աշխարհում էլ հայերեն մտածի, խոսի ու ստեղծագործի։ Այդպիսի բառարանն, անկասկած, կդառնար կամուրջ հին լեզվամշակույթի ու նոր տեխնոլոգիական կյանքի միջև։
Ահա թե ինչպիսի բառեր կարող էին հայտնվել այդ երևակայական բառարանում․
-
Համացանցատետր — սոցցանցի անձնական էջ
-
Լուրահոսք — news feed
-
Ինքնապատկեր — սելֆի
-
Տեսապատում — վիդեոհրապարակում
-
Հավանում — like
-
Վերահրապարակում — repost/share
-
Հետևորդք — followers
-
Ուղիղհաղորդում — live stream
-
Կարճապատում — reels/short video
-
Պատմապատում — story հրապարակում
-
Էկրանագիր — subtitle կամ caption
-
Ձայնապատում — voice message կամ podcast
-
Հեռուստատետր — TV ծրագրացանկ
-
Տեսարանիկ — փոքր տեսահոլովակ (clip)
-
Քննարկագիր — comment
-
Խոսազրույց — chat
-
Գովազդագիր — sponsored post
-
Պիտակագիր — hashtag
-
Թեմապիտակ — tag թեմայի նշման համար
-
Պահոցամպ — cloud storage
-
Թվապատկեր — digital image
-
Արձագանքանիշ — emoji/reaction
-
Ձայնագրություն — audio post
-
Տեսազանգ — video call
-
Գրազանգ — text notification/message
-
Էջանշան — bookmark
-
Հոսադադար — offline վիճակ
-
Համացանցել — online լինել
-
Արագլուր — breaking news
-
Հեռարձակագիր — broadcast post
-
Մտապատում — blog/post մտքերի մասին
-
Հիշեցուցագիր — reminder notification
-
Տեսադարան — video gallery/channel
-
Լուսադարան — photo gallery
-
Թվամատյան — account/profile
-
Գաղտնաբառիկ — password
-
Տեղեկագրություն — newsletter կամ info post
Այսպիսի բառերը գուցե բոլորն էլ չընդունվեին առօրյա խոսքում, բայց հաստատ կհուշեին, որ լեզուն կարող է զարգանալ ժամանակի հետ՝ պահպանելով իր ինքնությունը։ Իսկ Մխիթար Սեբաստացին, հավանաբար, կասեր, որ տեխնոլոգիաները փոխվում են, բայց լեզվի հոգին պետք է մնա կենդանի ու ստեղծագործ։ Նաև այս տիպի բառարանները շատ կօգնեն մեծ տարիքով մաիդկանց, որոնք շատ բան չեն հասկանում համացանցից ու սոց ցանցերից։