Միլլա Մաթևոսյան

1) Արտագրել` փակագծերի մեջ առնված գոյականները գործածելով համապատասխան հոլովով:

Վարդանը հմպարտությամբ -(հպարտություն)  էր նայում որդուն-(որդի): Կարծես դեռ երեկ էր, որ նա մերկ ոտքերով- (ոտք) ու կարճ շալվարով-(շալվար)  թռչկոտում էր պարտեզում-(պարտեզ),  իսկ այսօր, իր բարեկազմ հասակը-(հասակ), վերին շրթունքը զարդարող բեղերի փունջը-(փունջ) և աչքերը-(աչքեր)  խելացի արտահայտությունը-(արտահայտություն) արդեն հասուն տղամարդու-(տղամարդ)  կերպարանք էր ստացել:  Նրանք գնում էին անտառով-(անտառ) ձգվող նեղ արահետով-(արահետ), արևի շողերը ճյուղերի-(ճյուղ) արանքով թափանցում էին ցած, ոսկե երանգներով-(երանգ)  վառում բազմերանգ ծաղիկները: Վարդանը կանգ առավ, գլխով- (գլուխ)  ցույց տվեց բարձունքի ճեղքում-(ճեղք)  բխող բարակ աղբյուրը: Վճիտ ջուրը կարկաչով-(կարկաչ)  ցած էր հոսում թփերի արանքով ու կորչում խոտերում- (խոտ):

2. 2. Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշների 5 եռյակ:
   Ջլատել, վատաբանել, հանգցնել,  վհատվել, մարել, հուսալքվել, փնովել, պղծել, մասնատել, հուսահատվել, պառակտել, ապականել, շիջել, պախարակել, արատավորել:

Ջլատել, պառակտել, վհատվել։

Վատաբանել, փնովել, պախարակել,

Հանգցնել, մարել, շիջել։

Հուսալքվել, հուսահատվել, մասնատել։

Ապականել, պղծել, արատավորել։

3․Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Կռվում էր ամենքի հետ, բոլորին ծույլ էր անվանում,․․․․

ա․ և իր մասին մեծ կարծիք ուներ։

բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։ 

գ․ համոզված էր, որ աշխարհում միայն ծույլեր կան։

դ․ ցույց տալով չարվածը։

4․ Ճշտի՛ր հատուկ անունների գրությունը։ 

Ցլիկ ամրամ, բյուզանդական կայսրություն, դավթակ քերթող, հակոբ մեղապարտ, արտեմիսի տաճար, լյուքսենբուրգի մեծ դքսություն, վազգեն կաթողիկոս, գարեգին նժդեհ։

Ցլիկ Ամրամ։

Բյուզանդական կայսրություն։

Դավթակ Քերթող։

Հակոբ Մեղապարտ։

Արտեմիսի տաճար։

Լյուքսենբուրգի Մեծ Դքսություն։

Վազգեն կաթողիկոս։

Գարեգին Նժդեհ։

5․ Տրված բառերը տեքստի հոմանիշ դարձվածքների փոխարեն գրի՛ր:

Շնչում է, հուզվում է, արթնանում է, բարձրանում է, պարզվում է, կատարվածը, հետապնդում է:

7. Измените прилагательные по образцу.

Образец: Высокий-Выше (более высокий)- Высочяший (самый высокий)

Хитрый — Хитрее (более хитрый) — Хитрейший (самый хитрый)

Тяжёлый — Тяжелее (более тяжёлый) — Тяжелейший (самый тяжёлый) Древний — Древнее (более древний) — Древнейший (самый древний) Важный — Важнее (более важный) — Важнейший (самый важный)

Добрый — Добрее (более добрый) — Добрейший (самый добрый)

Красивый — Красивее (более красивый) — Красивейший (самый красивый) Умный — Умнее (более умный) — Умнейший (самый умный)

Быстрый — Быстрее (более быстрый) — Быстрейший (самый быстрый) Надёжный — Надёжнее (более надёжный) — Надёжнейший (самый надёжный)

Мудрый — Мудрее (более мудрый) — Мудрейший (самый мудрый) Известный — Известнее (более известный) — Известнейший (самый известный)

9. Перепишите предложения, дописывая окончания.

В далёкие времена бумаги не было.

Древнейшая писменость была у шумеров.

Они писали на глиняных табличках.

На востоке бумагу заменяла слоновая кость.

В Европе для письма часто использовали кожу животных и пергамент.

Рукописные книги стоили дороже печатных.

Изобретение бумаги и печатность станка стали важнейшими изобретениями своего времени.

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

Այս ամիսը եղել է բավականին բարդ հայոց լեզվի համար, մենք այս ամիս հայոց լեզվից շատ ու շատ ենք աշխատել։ Առաջին աշխատանքը եղել է բայերի թեմայով գործնական քերականությունը։ Այն հեշտ էր իմ համար, քանի որ այդ թեման ես ամենաշատն եմ հասկանում։ Նաև այս ամիս եղել են շատ ու շատ գործնական քերականություներ և դա ինձ շատ քիչ էր դուր գալիս։  Երկրորդ աշխատանքս նույնպես եղել է գործնական քերականություն, այն եղել է ավելի բարդ ինձ համար։ Երրորդ աշխատանքս նույնպես եղել է գործնական քերականություն, բայց այն եղել է շատ ավելի հեշտ և հետաքրքիր։ Ապրիլի տասնչորսի աշխատանքը եղել է ստեղծագործական աշխատանք։ Ես գրել եմ այն <<Նորից գարուն է >> վերնագրով։ Հաջորդ աշխատանքն նույնպես եղել էր ստեղծագործական աշխատանք <<Ի՞նչ է ինտելիգենտությունը իմ կարծիքով>> վերնագրով։ Ես այնտեղ գրում եմ իմ կարծիքը ինտելիգենը լինելու մասին։ Ապրիլի տասնվեցի աշխատանքը եղել է ենթակա և ստորագյալ թեմայով, մենք այդ թեմայից գրել ենք գործնական քերականություն։ Այն եղել է հեշտ, բայց երկար ու ինձ այն բավականին դուր եկավ։ Հաջորդ աշխատանքը եղել է վերլուծության թեմայով, ես վերլուծել եմ <<Մանկական աշխարհահայացքը կամ լույս ու մութ աշխարհները>>ստեղծագործությունը։  Ապրիլի քսան մեկին ես գրել եմ իմ տպավորությունները ճամփորդության մասին, ես գրել եմ թե ինչպես ենք մենք գնացել Գառնի և ինչպես ենք այնտեղ լավ ժամանակ անցկացրել։ Հաջորդ դասին մենք նույնպես գրել ենք գործնական քերայանություն։ Այն եղել է բարդ, բայց կարճ։ Ապրիլի քսան յոթին ես վերլուծել եմ <<Գիշերային հանդիպում>> ստեղծագործությունը, այդ պատմվածքը շատ տարբեր իմաստներ ու ուղություններ ուներ, այդ պատճառով ել ես այն շատ հետաքրքիր և լավ ձևով վերլուծեցի։ Նախավերջին աշխատանքս ինչպես միշտ գործնական քերականություն էր։ Այն բավականին հեշտ էր և ինձ այն դուր եկավ։ Եւ իմ ամենավերջին աշխատանքս գործնական քերականություն էր և այն ինձ ամենաքիչը դուր եկավ։ Այն ուներ բարդ աշխատանքներ։

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Ինչպես նշեցի գրականությունից այս ամիս մենք ունեցել ենք շատ քիչ աշխատանք։ Առաջին աշխատանքի մեջ մեզ հարկավոր էր դուրս գրել անծանոթ բառերը <<Մանկական աշխարհահայացք կամ լույս ու մութ աշխորհնեիը>> ստեղծագործությունից և վերջում մեզ հարկավոր էր բացատրել այդ բառերը։ Երկրոօդ աշխատանքը լիովին նույն սկզբունքով էր, սակայն այս անգան <<Գիշերային հանդիպում>> ստեղծագործության բառերն էր հարկավոր դուիս գրել։ Եւ ամենավերջին աշխատանքս է եղել ձայնագրությունը, ոիտեղ ես պատմում եմ հետաքրքիր փաստեր Համո Սահյանի մասին։

1)Բացեք փակագծերը և պարզեցրեք ստացված արտահայտությունը․

ա) 3(5a + 3) — 4(a + b) =11a+9-4

բ) (3x — 1) — 6(y — 2x) =15x-1-6y

գ) (2a + b) — 12(a + 2b) =-10 — 23b

դ) -5(x — 2y) — (2x — 4y) =-7x+14y

2) Ձևափոխեք արտահայտությունը կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

ա) (5a² — 4a) — 7(2a² + 5a) =-9a²-39a

բ) 10(3x — 5x³) — (7x³ — 4x) =34x-57x²

գ) (a + b + c) + 14(a — b + c) =15a-13b+15c

դ) (x — y + n) + (x — y — n) =

ե) (7a — 3b) — 4(5a + 3b) — 2(a — 5b) =

զ) (8x — 5) + (3x — 7) — (9x — 11) =

է) 43x — 19y — (15x — 34y) + (9x — 7y) =

ը) 48a — (2a — 2b) — (14b — 28a) + (24b — 18a) =

թ) 5 — 7a — 4(8 — 6a) + (5 + a) =

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1)Ձևափոխեք արտահայտությունը կատարյալ տեսքի բազմանդամի․

ա) -(x² + 4x) + (x² — x + 1) — (x² — x) =

բ) 4(a⁵ + 5a² + 3a — a) — (a³ — 3a² + a) =

գ) 5(x² — 3x + 2) — (-2x — 3) =

դ) 7(abc + 1) + (-1 — abc) =

2) M և N տառերի փոխարեն ընտրեք այնպիսի միանդամներ, որպեսզի տեղի ունենա հավասարությունը․

ա) (a + b + c) + (M — N + c) = 4a — 2b + 2c

բ) (7x — N) — (M + 2y) = 3x — 2y

գ) (M + N) — (2a — b) + (a — 4b) = 5a + 7b

դ) (a — M) — (N + 7b) — (2a + b) = -5a — 10b

3)Տրված են A = a + b, B = 3a — 2b, C = a — 7b բազմանդամները։ Գտեք․

ա) A + B + C

բ) A + B — C

գ) A — B — C

դ) -A — B — C

1․ Յուրաքանչյուր շարքում կետերը փոխարինի՛ր նման հնչողություն ունեցող տրված արմատներով:
 Ող, ոխ, ուղտ, ուխտ, թյուր, թույր, բույր, բյուր, բարկ, բարք, վարկ, վարք, աղտ, ախտ:

Թոքախտ, աղտոտել, ոխակալ, ողնաշար, վարքուբարք, վարկաբեկել, ուխտադրուժ, ուղտատեր, ուբարք, …ություն, թյուրիմացություն, ձյունաթույր , համբույր, բույրավոր:

2․ Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ ն (ո՞ր դեպքում է ն գրվում):

Անբնական, ամբիոն, ամբողջ, ամպամած, անպայման, զամբյուղ, ամբասիր, ամփոփել, անփոփոխ, անպետք, ամբարել, ամբարտավան:

3․ Օգտվելով տրված բառերից` բացատրի´ր, թե ընդգծված բառերը նախադասություններից յուրաքանչյուրում ի՛նչ իմաստով են գործածված:

1.Եփվել, բորբոքվել:
Ջուրը թեյնիկում վաղուց արդեն եռում էր, բայց նա չէր նկատում: Բարկությունից արյունը եռում էր երակներում, սիրտը տակն ու վրա էր      լինում:

1) Եֆվել

2) բորբոքվել

2.Ուղեկցել, ընկերություն անել, միանալ:

Ընկերացել է դիմացի շենքում ապրող մի տղայի հետ: Ընկերացան, որ միասին անեն իրենց ուժերից վեր այղ գործը: Մինչև քաղաք ընկերանամ քեզ, որ մենակ չգնաս:

1) ընկերություն անե

2) միանալ

3) ուղեկցել

3.Կռել, թակել, գանահարել, քննել:

Ավազակներն այնպես էին ծեծել խեղճին, որ ձին թողել ու փախել էր: Այնպես համառորեն է ծեծում դուռը, կարծես վստահ է, որ տանը մարդ   կա:
Երկաթը տաք-տաք են ծեծում:
Այդ հարցն այնքան ծեծեցին, որ ոչ մեկին այլևս չի հետաքրքրում:

1) գանահարել

2) թակել

3) կռել

4) քննել

4.Ավարտել, վերջը տալ (ուտել):

Գործը վերջացնելուց հետո, երկար ժամանակ դրան այլևս չէր անդրադառնում:
Մեկն իր բաժին միրգն արագ վերջացրել էր ու դունչը մեկնել վանդակի շուրջը խմբված երեխաներին, որ էլի տան:

1) Ավարտել

2) ուտել

4.Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:

Մտքի ծովն ընկնել, լեզուն փակ պահել, հինգ մատի պես գիտենալ, թևերը ծալած նստել, էժան պրծնել, արցունքները կուլ տալ:

Ես մտքի ծովն էի ընկել, այդ պատճառով ել ուսուսչուհիս բարկացավ իմ վրա ։

Երբ ես իմացա այդ գաղտնիքը, ես հասկացա, որ պետք չէ լեզուն փակ պահել։

Նա ինձ տարավ այն տեղը, որը ես հինգ մատիս պես գիտեի։

Ես թևերս ծալած նստած էի, մինչ դեռ նրանք գտնվեցին։

Ես էժան պրծա, եիբ ինձ գողության գործի քննելու ժամանակ չկասկածեցին։

5.Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով:

Մեր նախնիները երևի շատ դառը փորձերից համոզվել, որ ձուկ ուտելիս չի կարելի երկաթե դանակ գործածել: Այդ կանոնը անտեսող մարդիկ անկողին էին ընկնում ու նույնիսկ հոգին փչում: Հիմա արդեն հասկացել են, թե ինչից էր  դա. երկաթը հեշտ քայքայվող սպիտակուցների հետ (ձկան մսի մեջ շատ կա) ռեակցիայի մեջ է մտնում, որի հետևանքով ստեղծվում է  թունավոր նյութ:

Այսօր արդեն կենցաղում երկաթե դանակ չի օգտագործվում. Շատ վաղուց ստեղծվել է չժանգոտվող պողպատը, որը կարելի է առանց վախի օգտազործել: Բայց գյուտն ուշացել էր. սովորությունն իր գործն արել էր: Հիմա ընդհանուր կարծիքն այն է, որ ձուկը դանակով ուտել չի կարելի:

6.Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից  յուրաքանչյուրում:

Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:

Այստեղի բառերը ունեն սղված տառեր։

Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:

Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:

Այստեղի բառերը միացած են ա հոդակապով։

7․Տեքստերի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի:

Ֆուտբոլում խաղարկվող մրցանակների մեջ պատվավորներն անհատական «Ոսկե գնդակ», «Ոսկե կոշիկներ» և «Արծաթե կոշիկներ» մրցանակներն են: «Ոսկե գնդակի» տեր դառնում է այն ֆուտբոլիստը, որ մայրցամաքի լավ մարզիկն է ճանաչվում: «Ոսկե կոշիկներն» ու «Արծաթե կոշիկները» համապատասխան թիթեղներից կարված կոշիկներ են, որ հանձնվում են եվրոպական երկրների լավ ռմբարկուներին:
Գերմանացի ֆիզիկոս Կոենն ասում է, որ քսանմեկերորդ դարում կանայք լողի տարածությունը հեշտ են հաղթահարելու, քան մեր օրերում լավ լողորդ համարվող տղամարդիկ:
Դանիացի Վեստերգարդը պատրաստել է աշխարհի մեծ` երեսունչորս տեղանոց հեծանիվն ու փոքր մոտոցիկլը: Նա ասում է, որ ճիշտ է դրանք օգտագործել ռեկլամի համար:

1․ Ո՞ր ուղիղներն են կոչվում զուգահեռ։

Այն ուղիները, որոնք չեն հատվում կոչվում են զուգահեռ։

2․ Քանի՞ հայտանիշ կա երկու ուղիղների զուգահեռությունը հաստատելու համար։

Երեք հատ։

3․ Ձևակերպիր զուգահեռության հայտանիշները.

Հայտանիշ 1.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս խաչադիր անկյունները հավասար են, ապա ուղիղները զուգահեռ են:

Հայտանիշ 2.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս համապատասխան անկյունները հավասար են, ապա ուղիղները զուգահեռ են:

Հայտանիշ 3.

Եթե երկու ուղիղներ հատողով հատելիս միակողմանի անկյունների գումարը 180° է, ապա ուղիղները զուգահեռ են:

4․ Եռանկյան երկու անկյունները հավասար են 45° և 65°։ Գտնել երրորդ անկյունը։

45+65=110

180-110=70º

5․ Եռանկյան մեկ անկյունը 90° է, մյուսը՝ 30°։ Գտնել երրորդ անկյունը։

90+30=120

180-120=60º

6․ Եռանկյան երեք անկյունների հարաբերությունը 2 : 3 : 4 է։ Գտնել անկյունները։

2+3+4=9

180:9=20

20×2=40

20×3=60

20×4=80

40º, 60º, 80º:

7․ Կարո՞ղ է գոյություն ունենալ եռանկյուն, որի անկյուններն են՝ 70°, 60°, 60°։ Բացատրիր։

Ոչ, որովհետև եռանկյան գումարը 180º է, իսկ այս անկյունների գումարը 190º:

8․ Ինչի՞ է հավասար հավասարակողմ եռանկյան անկյունները։

180:3=60

60º

9․ Ուղղանկյուն եռանկյան մեկ սուր անկյունը 40° է։ Գտնել մյուս սուր անկյունը։

90+40=130

190-130=50

50º

10․ Ի՞նչ հատկություններ գիտես ուղղանկյուն եռանկյան մասին։

30°-ի անկյան հանդիպակաց էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:

11․ Տրված է ABC ուղղանկյուն եռանկյուն , որտեղ ∠C=90∘, իսկ ∠A=30∘։ Գտնել ներքնաձիգի երկարությունը, եթե 30° անկյան դիմացի էջ հավասար է 6 սմ։

6×2=12

12 սմ

12․ Ուղղանկյուն եռանկյան մեկ սուր անկյունը 25° է։ Գտնել մյուս սուր անկյունը։

90+25=115

180-115=65

65º

13․ Ուղղանկյուն եռանկյան ներքնաձիգը 14 սմ է, իսկ մեկ սուր անկյունը 30° է։
Գտնել 30° անկյան դիմացի էջի երկարությունը։

14:2=7

7 սմ