Monthly Archives: Մարտի 2026

Պատմության մարտ ամսվա ամփոփում․

Այս ամիս մենք կատարել ենք ընդհամենը երկու աշխատանք, սակայն այդ աշխատանքներիծ մեկը եղել է բավականին բարդ և շատ ժամանակ տանող։ Մենք կատարել ենք նախագիծ  “Միջին դարերի պատմություն” կոչումով։ Նախագծի ընթացքում, մեմք պիտի բաժանվեինք խմբերի (2-4 հոգանոց) և պիտի ներկայացնենք մեզ ընգած թեման։ Ինձ և իմ խմբին հասել է “Անգլիան միջնադարում” թեման և 1-2 շաբաթվա ընթացքում մենք պատրաստում էինք այդ նախագծի ներկայացմանը։ Ես առանձնացրել եմ կարևոր հատվածները, իրադարձությունները, թվականները և փաստերը դասագրքից, իսկ իմ թմակիցները սովորում էին այն և ներկայացնում իմ հետ։ Իմ կարծիքով մենք ներկայացրեցին բավականին նորմալ, այո, շատ լավ և անթերի չէ, բայց կարևորը, որ մենք կազմել էինք գաղափար և մենք քիչ թե շատ մի բան սովորեցինք (Ահա հղումը՝ https://shorturl.at/uot9n): Նաև երբ շատերը ամփոփեցին այս նախագիծը մենք  կատարեցինք փոքր նախագիծ Տիգրան Հայրապետյանի հետ կապված։ Մենք կարդացել ենք իր կենսագրությունը և պատասխանել ենք հարցերին (Ահա հղումը՝ https://shorturl.at/wY5ms)

 

Հայաստանում հանդիպող թռչունները

ԹՌՉՈՒՆՆԵՐԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

Հայաստանում հանդիպում է թռչունների ավելի քան 350-370 տեսակ, որոնք բնակվում են բազմազան էկոհամակարգերում՝ լեռներից մինչև կիսաանապատներ։ Տարածված տեսակներից են ճնճղուկները, ծիծեռնակները, ագռավները, արտույտները, իսկ բնաշխարհիկներից՝ սև անգղը, գառնանգղը և հայկական որորը։ Շուրջ 96 տեսակ գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Հայաստանի թռչնաշխարհի հիմնական ներկայացուցիչները
  • Գիշատիչներ. Բազեներ, սովորական հողմավարժ, տափաստանային հողմավարժ, սև անգղ, գառնանգղ, արծիվներ։
  • Ջրլող թռչուններ. Հայկական որոր (SEV), մեծ սուզակ, արոսներ, փասյաններ։
  • Երգեցիկ և այլ տեսակներ. Ճնճղուկներ, ծիծեռնակներ, այգու դրախտապան, դաշտային արտույտ, ականջավոր բու, արագիլներ։

 

Ահա Հայաստանի Կարմիր գրքում ընդգրկված մի քանի թռչնատեսակներ.
Այս թռչունների պահպանությունը կարևոր է, քանի որ դրանցից շատերը հազվագյուտ են կամ կանգնած են անհետացման եզրին:
ԹՌՉՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ
Թռչունները առաջին տաքարյուն ցամաքային ողնաշարավորներն են, հարմարված են թռիչքին, գրավել են օդացամաքային կենսամիջավայրը:
Նրանց առջևի վերջույթները վերափոխվել են թևերի, մարմինը պատված է փետուրներով: Բազմանում են՝ ցամաքի վրա դնելով կրային կեղևով պատված խոշոր ձվեր:
 
Կենտրոնական նյարդային համակարգի և զգայարանների բարձր զարգացած լինելու շնորհիվ թռչունները ունեն բարդ վարքՇարժունությամբ և մեծ հեռավորությունների վրա տեղաշարժեր կատարելու ունակությամբ թռչուններն առաջին տեղն են գրավում ցամաքային ողնաշարավորների մեջ:
Արտաքին միջավայրի ցուրտ պայմաններում գոյատևելումարմնի կայուն ջերմաստիճան գրանցելու և ակտիվ կենսակերպ վարելուհամար՝
1. Թթվածնի ինտենսիվ կլանում.
Կրկնակի շնչառությունը և օդապարկերը թույլ տվեցին լուծել այդ խնդիրը:
2. Քառախորշ սիրտ.
Մաքուր զարկերակային արյան մատակարարումը թույլ է տալիս գրանցել մարմնի բարձր ջերմաստիճան:
3. Փետրածածկույթ.
Մաշկի փետուրները կատարում են ջերմության պահպանման և բաշխման գործառույթ:
4. Զարգացած ազդանշանային համակարգ.
Լավ զարգացած նյարդային համակարգը, բնազդներն ու պայմանական ռեֆլեքսները լուծել են կողմնորոշային խնդիրը:
Այսպիսով կարելի է եզրակացնել, որ թռչունները լավ զարգացած, բարձրագույն ողնաշարավոր կենդանիներ են:
Թռչունների բարձր ակտիվությունը և մարմնի տաքարյունությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է մեծ քանակի կեր:
Թռչունների մեծամասնությունը սնվում է կենդանական կերով, բուսակեր տեսակները մեծաթիվ չեն: Սնունդ հայթհայթելուն օգնում է կտուցըև սրածայր լեզուն:
ԲԱԶԵՆԵՐ

Բազեները (Falconidae) փոքր և միջին չափսի, ճարպիկ և արագաշարժ գիշատիչ թռչուններ են՝ երկար, նեղ թևերով, սուր տեսողությամբ և կտուցի ատամնանման ելուստով: Նրանք հիմնականում սնվում են մանր թռչուններով, կրծողներով ու միջատներով, բույն չեն հյուսում, այլ ձվադրում են ժայռերի կամ այլ թռչունների բներում: Հայաստանում հանդիպում են սապսանը, հողմավար բազեն և այլ տեսակներ, որոնցից մի քանիսը պահպանվում են:

 

Հիմնական տեղեկություններ բազեների մասին.
    • Արտաքին տեսք. Արուները սովորաբար ավելի փոքր են էգերից։ Փետուրները խիտ են և կոշտ, ունեն սուր մագիլներ և հզոր կտուց, որն օգնում է որս անելիս:
    • Որսի վարքագիծ. Բազեները հայտնի են իրենց արագությամբ։ Նրանք կարող են որսալ օդում՝ սուզվելով մեծ բարձրությունից
      :
  • Բազմացում. Բույն չեն հյուսում, ձվերը (հիմնականում 2-6 հատ) դնում են ժայռերի քիվերին, հողի վրա կամ ուրիշ թռչունների լքված բներում:
  • Տեսակներ Հայաստանում. ՀՀ տարածքում տարածված են սովորական հողմավար բազենմիջերկրածովյան բազենսապսանըկարմրաոտ բազեն և այլն:
  • Պահպանություն. Որոշ տեսակներ, ինչպիսին է տափաստանային հողմավար բազեն, գրանցված են Հայաստանի Կարմիր գրքում և պահպանվում են օրենքով:
Հետաքրքիր փաստ. Բազեն հայտնի է նաև որպես խորհրդանիշ անվեհերության և արագության, իսկ հայերենում «բազե» բառը երբեմն գործածվում է փոխաբերական իմաստով՝ բնորոշելու արագաթռիչ օդաչուներին:

Project “Easter in Armenia and in my family”

EASTER IN ARMENIA (TRADITIONS AND EASTER MEAL)

Armenian Easter, known as Surb Zatik (Holy Resurrection), is a major religious holiday celebrating the resurrection of Jesus Christ. Marked by 48 days of Lent, it is characterized by church services (including washing of feet on Thursday), dying eggs red, festive family meals, and the tradition of “egg battles”

 

TRADITIONS 

Easter is preceded by Great Lent (Medz Pahk), a 48-day period of fasting and spiritual reflection. Many Armenians abstain from meat, dairy, and other animal products during this time, preparing themselves for the joyous celebration of Christ’s resurrection. The final week before Easter, known as Holy Week (Avag Shabat), is filled with special church services, prayers, and rituals.

Easter celebrations begin on Easter Eve (Saturday night to Sunday morning) with a special midnight in churches, where the resurrection of Christ is proclaimed. Families gather to attend this divine service, lighting candles and sharing in the joy of the occasion

A special Easter greeting is exchanged among Armenians:
“Kristos haryav i merelots” (Christ is risen from the dead!)
To which the response is:
“Orhnyal e haroutiunen Kristosi”  (Blessed is the resurrection of Christ!).

EASTER MEAL

No Easter celebration in Armenia is complete without a festive meal. Since Lent prohibits the consumption of meat and dairy, Easter Sunday is a time to indulge in delicious dishes once again.
Traditional Easter foods include:

 

  • Red-dyed eggs – Symbolizing the blood of Christ and His resurrection. Egg-tapping games, known as havkitakhagh, are a fun part of the celebration, where family members try to break each other’s eggs.

  • Rice with raisins – Representing sweetness and abundance.

  • Fish – A common Easter dish, as fish is a sacred symbol in Christianity.

  • Greens – Symbolizing renewal and the arrival of spring.

  • Armenian gata or other pastries – Sweet treats are enjoyed to mark the joyous occasion.

 

EASTER IN MY FAMILY (HOW WE SELEBRATE, WHAT WE COOK AND EAT, WHERE WE SELEBRATE IT)

Easter is a so important for my family, we celebrate it at home or outside the city, in Dilijan. First we go to church and then, when we return home, we set the table, prepare delicious dishes (fish, rice with raisins, red eggs, etc.) and start eating them. After all that, we start having egg fights and having a happy time with each other. That’s how our Easter ends.

 

Հայոց լեզվի և գրականության հաշվետվություն․Մարտ

ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Այս ամիս գրականությունը եղել է միջին դժվարության, այսինքն՝ ոչ շատ դժվար, ոչ ել շատ հեշտ։ Առաջին գռառումս էր <<Երկաթուղու շինությունը>> ստեղծագործությունը, մենք այն կարդացել ենք, քննարկել, պատմել ենք և մանրամասն հասկացել ենք պատմվածքի ասելիքը։ Ինձ պատմվածքը հասարակ թված, բայց այն ուներ խորը իմաստ։ Այնուհետև մեզ հանձնարարված էր գրել վերլուծություն այդ ստեղծագործության հիման վրա։ Հաջորդ մեր սովորած ստեղծագործությունը եղել է <<Աղթամար>> վերնագրով, այն պատմում է մի շատ գեղեցիկ, սակայն տխուր և անարդար սիրո պատմությունի մասին։ Մենք այն կարդացել ենք, ուսումնասիրել ենք ասելիքը և իր իմաստը և քննարկել ենք այն դասարանում։ Այդ ստեղծագործությունը ամենալավն էր այս ամսվա մեջ, այն ուներ գեղեցիկ գրելաձև և հետաքրիր պատմություն, ինձ այն շատ դուր եկավ։ Նաև ես դուրս եմ գրել ինձ անծանոթ բառերը և դուրս եմ գրել այն։ Մարտի 15-ին  մեզ հանձնարարված էր ձայնագրել մեր անգիր արած տողերը <<Փարվանա>> ստեղծագործությունից։ Մեր վերջին ստեղծագործությունն էր <<Աներեվույթ թագավորությունը>>։ Ինձ այն դուր չեկավ, քանի որ իմ համար այն անհետաքրքիր և պրիմիտիվ էր։ Մենք այն նույձև, ինչպես բոլոր այլ ստեղծագործությունները կարդացել ենք, դուրս ենք գրել անծանոթ բառերը, քննարկել ենք և այլն ես նաև այն վերլուծել եմ։

ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ 

Այս ամիսը հայոց լեզվից եղել է շատ ավելի հեշտ, քան գրականությունը։ Առաջին աշխատանքս եղել է գործնական քերականությունը, այն եղել է շատ հետաքրքիր և հեշտ, չնայած այն, որ ես գործնական քերականությունները շատ չեմ սիրում։ Հաջորդ առաջադրանքս եղել <<Արդար վճիռ >> ստեղծագործության հետ կապված բայերով աշխատանքը, մեզ հարկավոր էր գրել թե որ դեմքին, քանակին և ժամանակին է պատկանում։ Մարտի 16-ին մենք նույնպես կատարել ենք գործնական քերականութնուն, այն բավականին նման էր նախորդ գործնական քերականությանը, սակայն այս անգամ այն կախված էր բայի հետ։ Այն այնքան ել դժվար չէր, բայց շատ հաճելի կատարվողներից ել չէր։ Հաջորդ աշխատանքս էր ստեղծագործական աշխատանքը, ես գրել եմ այն <<Ինչ սովորեցրեց ինձ դպրոցը՝ դասագրքից դուրս>>։ 

Բազմություններ (կրկնություն)

375․ Գտեք x-ը և y-ը, եթե

ա) {x} ⋃ {0,5} = {2; 0,5}

x=2
բ) {x; y} ⋃ {4; — 3} = {x; y}

x=3

y=-3
գ) {x; y; 1} ⋃ {2; 3} = {1; 2; 3; 4}

x=3 կամ 2

y=4
դ) {x + 1; 3} = {- 2; 3}

x=-3
ե) {x; y} ⋃ {y} = {1/3; — 2/5}

x=1/3

y=-2/5
զ) { x} ⋃ {- x} = {x}

x=8

379. A բազմությունն ունի 5 տարր, A U B բազմությունը՝ 12 տարր, իսկ A ⋂ B բազմությունը` 2 տարր: Քանի՞ տարր ունի B բազմությունը։

{B}=9

387․ Կոնֆերանսին մասնակցում է 200 գիտնական։ Նրանց 85% -ը տիրապետում է անգլերենին, 80%-ը` ֆրանսերենին, ընդ որում՝ յուրաքանչյուր մասնակից այդ լեզուներից գոնե մեկին տիրապետում է: Մասնակիցներից քանի՞սն է միաժամանակ տիրապետում երկու լեզուներին:

200

382․ Դասարանի 31 աշակերտից 21-ը ցանկություն է հայտնել սովորել անգլերեն, 18-ը՝ գերմաներեն։

ա) Քանի՞ աշակերտ է ցանկություն հայտնել սովորել և՛ անգլերեն, և՛ գերմաներեն։
բ) Քանի՞ աշակերտ է ցանկանում սովորել միայն գերմաներեն:
գ) Քանի՞ աշակերտ է ցանկանում սովորել միայն անգլերեն։

383․ Դասարանի աշակերտներից 20-ը ցանկություն հայտնեց սովորել անգլերեն, 10-ը` գերմաներեն, իսկ 3-ը՝ միայն ֆրանսերեն։ Միաժամանակ անգլերեն և գերմաներեն սովորելու ցանկություն հայտնեցին 6-ը:

ա) Քանի՞ աշակերտ կա դասարանում:
բ) Քանի՞սը գիտի միայն անգլերեն:
գ) Քանի՞սը գիտի միայն գերմաներեն:

384․ Դասարանի աշակերտներից 25-ը ցանկություն հայտնեց սովորել անգլերեն, 13-ըգերմաներեն, 10-ը ֆրանսերեն։ Միաժամանակ անգլերեն և գերմաներեն ցանկացավ սովորել 7 աշակերտ, անգլերեն և ֆրանսերեն` 4 աշակերտ, իսկ միաժամանակ գերմաներեն և ֆրանսերեն ոչ մի աշակերտ չուզեց սովորել։

ա) Քանի՞ աշակերտ կար դասարանում։
բ) Քանի՞սը պետք է սովորի միայն անգլերեն։
գ) Քանի՞սը պետք է սովորի միայն գերմաներեն։
դ) Քանի՞սը պետք է սովորի միայն ֆրանսերեն:

Տնային աշխատանք

378. Գտեք x թիվը, եթե

ա) {x} ⋂ {1} = {x}
բ) {x, 1} ⋂ {2, — 5, 0} = {2}
գ) {2x+1} ⋂ {4; 1/3; — 2} = {- 2}

381․ Դասարանի բոլոր 24 աշակերտները ցուցակագրվեցին լողի և շախմատի խմբակներում: Ընդ որում նրանցից 18-ի ազգանունները կան լողի խմբակի ցուցակում, իսկ 15-ի ազգանունները՝ շախմատի խմբակի ցուցակում։

ա) Քանի՞ աշակերտ ցուցակագրվեց և լողի, և շախմատի խմբակներում։
բ) Քանի՞ աշակերտ ցուցակագրվեց միայն լողի խմբակում։
գ) Քանի՞ աշակերտ ցուցակագրվեց միայն շախմատի խմբակում։

380․ Եղբայրը և քույրը միասին լրացրին ամբողջ խաչբառը, որը պարունակում էր 60 հարց: Եղբայրը գտավ պատասխաններից 38-ը, իսկ երկուսով միասին գտան 12 պատասխան:

ա) Քանի՞ պատասխան գտավ քույրը։
բ) Քանի՞ պատասխան գտավ միայն քույրը:
գ) Քանի՞ պատասխան գտավ միայն եղբայրը։

386․ Դասարանի 32 աշակերտներից 20-ը ցանկություն հայտնեց սովորել անգլերեն, 15-ը՝ գերմաներեն, 12-ը՝ ֆրանսերեն, 7-ը և՛ անգլերեն, և՛ գերմաներեն, 6-ը՝ և´ անգլերեն, և՛ ֆրանսերեն, 3-ը` գերմաներեն և ֆրանսերեն:

ա) Քանի՞ աշակերտ է ցանկացել սովորել նշված երեք լեզուները միասին։
բ) Քանի՞սն են ցանկացել սովորել միայն անգլերեն:
գ) Քանի՞սն են ցանկացել սովորել միայն գերմաներեն:
դ) Քանի՞սն են ցանկացել սովորել միայն ֆրանսերեն:

«Ինչ սովորեցրեց ինձ դպրոցը՝ դասագրքից դուրս»

Բոլորս գնում ենք դպրոց կրթվելու, ատեստատ ստանալու, հաջող համալսարան ընդհունվելու համար։ Դա մեր կյանքի հիմնական նպատակներից և պարտականություններից է, սակայն դպրոցը մեզ տվել է ավելի կարևոր բաներ։ Մենք հասկացել ենք թե ինչ է ընկերությունը, ինչպես է այն առաջանում և ինչ է տալիս  այն մեզ այս կյանքում։ Ընկերությունը  շատ կարևոր  է, քանի որ մարդկանց հետ շբվելը, կիսվելը, լավ ու վատ ժամանակները անցկացնելը և իրենց հիշելը իսկապես պետք է մարդուն։ Մարդու բանականությունը սովոր չէ միայնութնանը, դրա համար ել դպրոցը բավականին շատ է օգնել մեզ այդ հարցում։ Նաև կարող է զարմանալի թվալ, բայց առաջին սերը առաջանում է հենց դպրոցական տարիներին։ Մենք սովորում ենք սիրել, հանդուրժել, տառապել, և ամեն մի փոքր բանից ուրախանալ։ Նաև դպրոցը մեզ սովորացրել է անհարմար պահերից դուրս գալ։ Երբ դասը չենք սովորում, դասից ուշանում ենք, տրված առաջադրանքը չենք կատարում։ Այդ բոլոր դեպքերը մեզ սովորեցնում են հեշտ լարված իրավիճակից դուրս գալ։ Նաև առաջանում է լիդերի զգացոություն, երբ դու պաշտպանում ես քո ընկերներին վատ մարդկանցից և վատ իրավիճակներից։ Ընդհանուր դպրոցը մեզ իսկապես շատ բան է նվիրել և տվել, մենք այդ պահին կարող ենք դա չհասկանալ, բայց եթե մենք դպրոց չգնաինք մենք ոչ մկայն լինելու էինք անգրագետ, ոչմիբան չիմացող և տրամաբանությունից թույլ այն նաև միայնակ, փակ, սուս և այլն։

«Աներևույթ թագավորությունը» Վերլուծություն։

Այդ հեքիաթը պատմում է մի տղայի մասին, որի անունը Իերգ էր։ Նա շատ էր սիրում երազել և նա աշխարհին լավ աչքով էր նայում, և կարծում էր, որ երազելը դա ամենալավ զբաղմունքն է։ Մի օր, աշխատանքից հետո, նա ինչպես միշտ նստեց մի քարի վրա, որը գտնվում էր ծաեի տակ։ Նա նստեց, և սկսեց երազել։ Նա այնքան խորն էր երազում, որ ինքն էլ չնկատեց թե ինչպես քնեց։ Երազում նա հանդիպեց մի գեղեցիկ ու նուրբ աղջկա, որը ճոճրվում էր ճոճանակի վրա։ Երբ նա զարթնեց, նա իր կողքին տեսավ մի գեղեցիկ վարդ, նա շատ զարմացավ, բայց շատ ուշադրություն չդարձրեց և շարունակեց իր առօրյան։ Մի շաբաթ ամեն օր նա նույն երազն էր տեսնում, սակայն մի օր իր հերթական երազում, նա հանդիպեց ոչ թե աղջկան, այն մի քանի մերկ ավազակների, որոնք խեղդում էին մի ծերունու։ Իերգը նկատելով դա, որոշեց փրկել ծերունուն։ Նա վերցրեց փայտը և սկսեց ծեծել այդ ավազակներին, որոնք շուտ փախան այդ տարածքից։ Ծերունին շնորհակալություն հայտնեց իրենից և պատմեց, որ նա երազների աշխարհի թագավորն է։ Նա ցույց տվեց Իերգին իր թագավորությունը և վերջում հայտնեց, որ նա կկատարի Իերգի ցանկությունները։ Այդպիսով նա Իերգին տվեց մի մեծ և անտեսանելի թագավորություն և իր սիրած աղջկան, որին նա տեսնում էր իր երազներում։ Այսպիսով իրենք ուրախ և երջանիկ ապրում իրենց անտեսանելի թագավորության մեջ։ Իմ կարծիքով պատմվածքը ուզում էր ասել, որ երազելը և կյանքին սիրով վերաբեօվելը շատ կարևոր է, չէ՞ որ դա կյանքը դարձնում է ավելի գեղեցիկ և ցանկալի մեր համար։ Թումանյանը շատ գեղեցիկ ձև գտավ երեխաներին և այլ տարիքի մարդկանց ցույց տալու, որ իրենք պետք է երազեն, քանի որ երազով է կյանքը համ ստանում։ Իերգը շատ երազկոտ ու բարի մարդ էր, նա չմտածեց, որ այդ ավազակները, կարող են իրեն վնասել, կամ նույնիսկ սպանել, նա միագամից օգնեց ծերունուն։ Չնայած, որ իր հայրիկը մահացել էր, նա մեկա չկորցրեց ապրելու իմաստը և հենց այդ պատճառով ել նա իր երազանքներին հասավ։ Ծերունին շատ արդար դատող մաօդ էր, նա օգնության համար լավ բան արեց Իերգի համար և օգմեց իրեն որպիսզի իր երազանքները կատարվեն։ Ինձ այս հեքիաթը իսկապես դուր եկավ, նա շատ բան է սովորացնում մեզ և մենք պետք է կարևորենք երազանքները և ունենանք երզելու ունակությունը։

Բնատարածքային համալիր հորիզոնական (լայնակի )զոնայականություն, վերընթաց գոտիականություն

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է բնատարածքային համալիրը: Թվարկել բնատարածքային համալիրի բաղադրիչները:

Բնատարածքային համալիրը իրենից ներկայացնում է, որևէ տարածքի վրա բնության բաղադրիչների փոխկապակցված համակարգն է։ Բաղադրիչներն են՝ հողը, ջուրը, կենդանկները, լեռնային տարածքները, կլիման, բնությունը և այլն։

2. Ի՞նչ է գոտիականությունը:

Գոտիականությունը իրենից ներկայացնում է տարածքի փոփոխությունը լեռնային սրոտոտից մինչև գագաթ կամ հասարակածից բևեռ։

3.Ի՞նչ է աշխարհագրական գոտին: Ինչո՞վ է այն տարբերվում կլիմայական գոտուց:

Աշխարհագրական գոտին դա բավականին մեծ տարածք է, որի բնական պայմանները մեծ մասով իրար նման են։ Կլիմայական գոտին ցույց է տալկս տվյալ տարածքի ջերմությունը և կլիման, իսկ աշխարհագրական գոտին իրենից ներկայացնում է նաև բուսական աշխարհ և կենդանական աշխարհ։

4.Ի՞նչ է բնական զոնան:

Բնական զոնան իրենից ներկայացնում է, որևէ տարածքի ոչ միայն ջերմային հատկությունները, այն նաև կենդանական աշխարհը։

Կլիմայական գոտիները և մարզերը, դրանց առանձնացումը

Դասի հղումը

Դիտել տեսանյութը1

Տեսանյութ 2

Տեսանյութ 3

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ է կլիմայական գոտին և ի՞նչ սկզբունքով են դրանք առանձնացվել։

Կլիմայական գոտիները, այն տարածքներն են, որոնք ունեն համանման եղանակային պայմաններ։

2.Ինչպե՞ս են տարբերվում հիմնական և անցումային կլիմայական գոտիները։

3.Քանի՞ կլիմայական գոտի է առանձնացվում։

7։ Հասարակածային, երկու բարեխառը, երկու արևադարձային, արկտիկական, անտարտիկական։

4.Որոշել’ ո՞ր կլիմայական գոտում է գտնվում Հայաստանը։

Մերձարևադարձային։

Письменность в древности

Изучение истории в прошлом

Как вы уже знаете, предки всегда должны передавать свой опыт потомкам. Конечно, в глубокой древности у людей не было таких больших знаний, как сейчас. Но свои скромные знания они также передавали детям и внукам. На примерах из прошлого молодежь воспитывали храброй, честной и трудолюбивой. Юноши готовились стать ловкими и отважными охотниками, а девушки -умелыми хозяйками. Но первобытные люди не умели писать. Объяснить молодежи историю предков можно было лишь устно. Дети древних охотников заучивали наизусть длинные песни, обучались танцам, рассматривали рисунки на стенах пещер.

Первобытные люди считали, что боги создали Землю, заселили сушу зверями, а воды -рыбами. А потом будто бы от животных, рыб и птиц произошли люди. В охотничьих танцах юноши подражали повадкам зверей, которых считали своими предками. В песнях пели о давних подвигах богатырей, охотников и воинов, о славных предводителях. Это были интересные и увлекательные рассказы. Некоторые из древних сказаний и легенд дошли до наших дней и очень дороги современному человеку.

Устные истории со временем забывали, искажали. Правдивые воспоминания сменялись выдумками о богах, чудовищах. Поэтому запомните: древнейшие сказания нельзя назвать настоящим историческим знанием. Прошли тысячелетия. Были изобретены буквы, появилась письменность. Самые важные события стали записывать, чтобы они не забывались. Народы стали лучше помнить собственное прошлое.

«Отцом исторической науки» называют древнего греческого писателя Геродота. Он жил 2500 лет назад, объездил почти все известные ему страны, описал их природу и народы. Свое сочинение Геродот так и назвал: «История». Потом появились и другие книги о прошлом. Их стали собирать и образовались целые библиотеки. В городе Александрия, например, было хранилище с десятками тысяч сочинений.

Не каждый в древности мог научиться читать и писать. Для женщин это считалось необязательным. Не учились дети бедных крестьян. Ведь учеба требовала денег для уплаты учителям, свободного времени для занятий. А дети простых тружеников с утра до вечера помогали родителям в их нелегком труде. Лишь немногие образованные люди писали и читали исторические сочинения. Разумеется, не все искажали истину, но было и такое. Многие историки в своих сочинениях защищали власть королей и князей, оправдывали преступления правителей. Самые важные события каждого года историки вносили в летописи. Все летописи вели служители церкви. То, что происходило в прошлом, церковники чаще всего объясняли «божьей волей». Это не позволяло понять подлинные причины исторических событий. Летописи рассказывали о войнах, строительстве новых городов, наводнениях и землетрясениях, но почти ничего не сообщали о жизни простого народа. Богатых и знатных чаще всего описывали честными и благородными, а бедных почти всегда изображали злобными, жадными и трусливыми.

Положение изменилось, когда люди научились печатать книги на станках тысячами штук. Книги стали намного дешевле, их начали покупать не очень богатые люди.

Первыми серьезными историческими сочинениями в нашей стране, вышедшими в печатном виде, были труды М.В.Ломоносова. Столетием позднее изобрели железные дороги, пароходы, электростанции. Управлять сложной техникой могут только грамотные и образованные люди. Поэтому в разных странах возникли школы, институты и университеты. Там изучали не только технику, математику, химию, но и историю, литературу, искусство. Ученые совершали важные открытия, писали большие исторические сочинения. Правительства различных государств не жалели денег на изучение прошлого, они понимали, как нужна история. В это время в России жили и работали такие выдающиеся историки, как Н.М. Карамзин.

В 1900 г. в столице Франции Париже произошла встреча историков всего мира. Они договорились один раз в пять лет собираться и обсуждать самые важные открытия, сделанные в истории. С тех пор и до наших дней происходят такие встречи, которые называются конгрессами историков.