Category Archives: Մաթեմատիկա

Թեստային աշխատանք

1. Ընտրի՛ր ճիշտ տառային արտահայտությունը՝ «x-ի եռապատիկի և 5-ի գումարը» արտահայտության համար։
ա) 3x − 5
բ) x : 3 + 5
գ) 3x + 5
դ) x + 3 + 5

2. Եթե x = 2, ապա 4x + 1 =
ա) 6
բ) 9
գ) 10
դ) 5

3. 25-ի 20 տոկոսը հավասար է․
ա) 5
բ) 0,2
գ) 2,5
դ) 20

4. 40-ը 80 -ի, որ տոկոսն է կազմում
ա) 40 %
բ) 20 %
գ) 50 %
դ) 80 %

5. Ո՞ր թվերն են հակադիր։
ա) 2 և −3
բ) −7 և −7
գ) −4 և 4
դ) 5 և 0

6. Ընտրիր ճիշտ համեմատությունը։
ա) −3 < −5
բ) −1 > 0
գ) −7 < −2
դ) 5 < −5

7. Ո՞ր տարբերակում է ամբողջ թվերի գումարը −2
ա) −4 + 2
բ) −1 + 1
գ) −3 + 3
դ) −2 + 2

8. Ինչի՞ է հավասար |−5| 
ա) −5
բ) 0
գ) 5
դ) −1

9. Ո՞ր թվի մոդուլն է հավասար 7-ի։
ա) 0
բ) −7
գ) 1
դ) −1

10. Կոորդինատային հարթությունում (−2; 3) կետը գտնվում է․․․
ա) I քառորդում
բ) II քառորդում
գ) III քառորդում
դ) IV քառորդում

11. Ո՞ր կետն է գտնվում III քառորդում։
ա) (3; 2)
բ) (−2; 3)
գ) (−4; −1)
դ) (1; −3)

12. Կազմիր տառային արտահայտություն՝ «5-ի և x-ի տարբերության եռապատիկը»
ա) 3(x − 5)
բ) 3(5 − x)
գ) 5 − 3x
դ) x − 5 · 3

13. 0,4 + 0,36 =
ա) 0,40
բ) 0,76
գ) 0,7
դ) 1,0

14. 1,2 − 0,8 =
ա) 0,4
բ) 1,0
գ) 2,0
դ) 0,5

15. 0,6 × 0,5 =
ա) 0,3
բ) 3
գ) 0,1
դ) 0,11

16. 2,5 ÷ 0,5 =
ա) 1,25
բ) 0,5
գ) 5
դ) 2

17. Կլորացրու 3,456 թիվը մինչև տասանորդական։
ա) 3,4
բ) 3,45
գ) 3,5
դ) 3,46

18. Կլորացրու 7,89 թիվը մինչև ամբողջ թիվ։
ա) 7
բ) 8
գ) 9
դ) 6

19. Տրված է հավասարումը՝ x + 7 = 12։ Գտի՛ր x-ը։
ա) 5
բ) 19
գ) 4
դ) 3

20. Լուծիր՝ 3x = 18 հավասարումը։
ա) x = 6
բ) x = 3
գ) x = 15
դ) x = 21

21. Եթե 2x − 4 = 10, ապա x =
ա) 3
բ) 5
գ) 6
դ) 7

22. Եթե մեկ գրքի արժեքը 1200 դրամ է, ապա 5 գրքի գինը ո՞րքան է։
ա) 6000
բ) 5000
գ) 6200
դ) 7200

23. 4 երեխաների միջև հավասար բաժանեցին 20 կարկանդակ, ապա յուրաքանչյուրն քանի՞ կարկանդակ ստացավ։
ա) 4
բ) 5
գ) 3
դ) 6

24. Գտի՛ր 3 և 12 թվերի հարաբերությունը։
ա) 1:3
բ) 4:1
գ) 3:1
դ) 1:4

25. Ո՞ր տարբերակում է նշված ճիշտ հարաբերությունը
ա) 5:10 = 1:3
բ) 2:4 = 1:2
գ) 3:6 = 3:1
դ) 4:8 = 2:3

26. 60-ը ո՞ր թվի 25 տոկոսն է։
ա) 240
բ) 120
գ) 150
դ) 90

27. Ո՞ր տարբերակում է լուծումը ճիշտ՝ 1,2 × 0,5 =
ա) 0,6
բ) 0,60
գ) 0,7
դ) 0,5

e

28. Ո՞ր թվերն են ամբողջ թվեր։
ա) −5; 0; 3
բ) 1,2
գ) 0,25
դ) 4/7

29. Որ արտահայտությունն է համապատասխանում «տվյալ թվի հակադիրի մոդուլը» արտահայտությանը։
ա) −|−x|
բ) |−x|
գ) −x
դ) −|x|

30. Լուծի՛ր հավասարումը՝ x − 1,5 = 2,5
ա) x = 4
բ) x = 1
գ) x = 3
դ) x = 2

Կրնություն

  1. Երկու արկղում կա 15,9 կգ հատապտուղ: Առաջին արկղում 2 անգամ շատ հատապտուղ կա, քան երկրորդում: Քանի՞ կիլոգրամ հատապտուղ կա յուրաքանչյուր արկղում:

x + 2x =15, 9

x3=15, 9

x=5,3

  1. 45 կգ ծիրանը տեղավորվել է երեք արկղերում՝ 2 : 3 : 4 հարաբերությամբ։ Քանի՞ կիլոգրամ ծիրան է տեղավորվել յուրաքանչյուր արկղում:

10, 15, 20

  1. Խաղողի առաջին այգու մակերեսը 5 անգամ մեծ է երկրորդ այգու մակերեսից: Ընդ որում՝ առաջին այգու մակերեսը 22,8 հա-ով մեծ է երկրորդից: Քանի՞ հեկտար է յուրաքանչյուր այգու մակերեսը։

28, 5

  1. Կոմպոտ պատրաստելու համար օգտագործվում է խնձորի չիր՝ 8 մաս, ծիրանի չիր՝ 4 մաս և չամիչ` 3 մաս: Յուրաքանչյուր տեսակից քանի՞ կիլոգրամ է անհրաժեշտ 5,4 կգ նման խառնուրդ պատրաստելու համար։

2, 88, 1, 44, 1,08

  1. Դեղորայքի կաթոցիչում կա 10 գ կատվախոտի թուրմ, որը կազմում է 500 կաթիլ: Գտի´ր կատվախոտի թուրմի 1 կաթիլի զանգվածը:

0, 02

Ա)

Բ)

Գ)

Դ)

Ե)

Զ)

Է)

Ը)

Թ)

Ժ)

Ի)

Լ)

Կրկնություն

  1. 4,5 + 3,7 =ա) 8,1  բ) 8, 2  գ) 9,2  դ) 6,8

 

  1. 6,2 – 2,8 =ա) 4,0  բ) 3,4  գ) 3,6  դ) 2,8

 

  1. 0,75 + 1,36 =ա) 2,01  բ) 1,91  գ) 2,11  դ) 2,05

 

  1. 8,9 – 3,45 =ա) 5,55  բ) 6,45  գ) 4,55  դ) 5,45

 

  1. 5,25 + 2,775 =ա) 7,925  բ) 8,025  գ) 7,925  դ) 8,05

 

  1. 10,5 – 6,175 =ա) 4,325  բ) 5,225  գ) 4,425  դ) 4,375

 

  1. 12,8 + 3,95 =ա) 16,25  բ) 16,75  գ) 15,85  դ) 17,2

 

  1. 9,2 – 4,38 =ա) 4,92  բ) 4,82  գ) 5,12  դ) 5,22

 

  1. 3,4 × 2 =ա) 6,8  բ) 5,4  գ) 7,4  դ) 6,4

 

  1. 1,5 × 0,6 =ա) 0,8  բ) 0,9  գ) 1,1  դ) 1,0

 

  1. 2,75 × 3 =ա) 8,25  բ) 7,75  գ) 8,0  դ) 7,25

 

  1. 4,2 × 1,1 =ա) 4,62  բ) 4,52  գ) 4,71  դ) 4,95

 

  1. 0,5 × 0,25 =ա) 0,125  բ) 0,15  գ) 0,2  դ) 0,1

 

  1. 6,8 × 0,75 =ա) 5,1  բ) 5,0  գ) 5,25  դ) 5,6

 

  1. 9,6 × 0,05 =ա) 0,45  բ) 0,46  գ) 0,48  դ) 0,5

 

  1. 6,4 ÷ 2 =ա) 3,4  բ) 3,2  գ) 3,1  դ) 2,4

 

  1. 7,2 ÷ 0,6 =ա) 12  բ) 10,2  գ) 11,2  դ) 10

 

  1. 3,75 ÷ 0,25 =ա) 15  բ) 12,5  գ) 13  դ) 14,5

 

  1. 2,4 ÷ 0,2 =ա) 11  բ) 12  գ) 13  դ) 10

 

  1. 5 ÷ 0,5 =ա) 10  բ) 2,5  գ) 15  դ) 5,5

 

  1. 4,56 ÷ 1,2 =ա) 3,7  բ) 3,6  գ) 3,8  դ) 3,5

 

  1. 8,1 ÷ 3 =ա) 2,8  բ) 2,6  գ) 2,7  դ) 2,9

 

  1. Աննան վճարեց 3,75 դոլար խնձորի, 2,40 դոլար բանանի և 1,85 դոլար նարնջի համար։ Ընդհանուր որքա՞ն գումար վճարեց Աննան։ա) 7,8  բ) 8,0  գ) 8,1  դ) 8,3

 

  1. Շոկոլադը կշռում էր 1,25 կգ։ Տիգրանը կերել է այդ շոկոլադից 0,5 կգ շոկոլադ։ Ինչքա՞ն կգ շոկոլադ է մնացել։ա) 0,65  բ) 0,75  գ) 0,8  դ) 0,85

 

  1. 2,6 × 5 =ա) 13  բ) 12,5  գ) 13,5  դ) 12

 

  1. 3,5 լ հյութը Աննան ուզում է լցնել շշերի մեջ, որոնք 0,5 լ են։ Քանի՞ այդպիսի շիշ կարող է լցնել Աննան։ա) 6  բ) 7  գ) 8  դ) 5

 

  1. Դավիթը կարդաց 45,6 էջ 3 օրում օրում։ Օրական քանի՞ էջ է կարցասցել Դավիթը։
    ա) 14,8  բ) 15,2  գ) 15,3  դ) 14,9

 

  1. 52,3 – 47,5 =ա) 4,7  բ) 4,8  գ) 4,6  դ) 4,9

 

  1. 3,75 × 8 =ա) 29,5  բ) 30  գ) 31,5  դ) 32

 

  1. 4,5 × 3,2 =ա) 14,0  բ) 14,2  գ) 14,4  դ) 14,6

Տառային արտահայտություններ

ԹԵՍՏ – Հաշվիր տառային արտահայտությունների արժեքները
1. 1. Եթե a = 4 , ապա a + 7 =
ա) 11
բ) 12
գ) 10
դ) 14

1. 2. Եթե b = 6 , ապա 3b =
ա) 18
բ) 9
գ) 12
դ) 21

1. 3. Եթե x = 5 , ապա x²
ա) 10
բ) 25
գ) 15
դ) 20

1. 4. Եթե m = 10 , ապա m — 4 =
ա) 6
բ) 5
գ) 8
դ) 4

1. 5. Եթե a = 3 , ապա 2a + 5 =
ա) 10
բ) 9
գ) 11
դ) 8

1. 6. Եթե x = 7 , ապա x + 3 × 2 =
ա) 20
բ) 13
գ) 17
դ) 30

1. 7. Եթե n = 4 , ապա n² — 2=
ա) 12
բ) 14
գ) 16
դ) 10

1. 8. Եթե b = 9 , ապա b ÷ 3 + 2 =
ա) 4
բ) 3
գ) 5
դ) 6

1. 9. Եթե x = 2 , ապա 5x — 1 =
ա) 10
բ) 11
գ) 9
դ) 8

1. 10. Եթե a = 6 , ապա (a + 2)²=
ա) 36
բ) 64
գ) 49
դ) 16

1. 11. Եթե m = 8, n = 2 , ապա m ÷ n + 5 =
ա) 9
բ) 6
գ) 8
դ) 7

1. 12. Եթե a = 5, b = 3 , ապա ab =
ա) 15
բ) 8
գ) 12
դ) 18

1. 13. Եթե x = 3 , ապա (x + 1)(x — 1) =
ա) 8
բ) 6
գ) 9
դ) 4

1. 14. Եթե a = 2, b = 4 , ապա a² +  b² =
ա) 20
բ) 18
գ) 16
դ) 12

1. 15. Եթե y = 10 , ապա y ÷ 2 + 3 × 2 =
ա) 11
բ) 10
գ) 12
դ) 13

Տառային արտահայտություններ

ԹԵՍՏ – Տառային արտահայտություններ՝ տասնորդական կոտորակներով
1. 1. Եթե a = 2,5 , ապա a + 1,3 =

ա) 3,8
բ) 4,0
գ) 3,5
դ) 4,2

1. 2. Եթե b = 4,2 , ապա b — 1,1 =

ա) 3,0
բ) 3,1
գ) 2,9
դ) 2,8

1. 3. Եթե x = 1,5 , ապա 2x =
ա) 3,0
բ) 2,5
գ) 3,5
դ) 2,0

1. 4. Եթե y = 3,6 , ապա y ÷ 2 =
ա) 1,6
բ) 1,8
գ) 2,0
դ) 2,2

1. 5. Եթե m = 5,5 , ապա m + 4,5 =
ա) 10,0
բ) 9,5
գ) 11,0
դ) 10,5

1. 6. Եթե a = 6,2 , ապա a — 2,7 =
ա) 3,4
բ) 3,5
գ) 3,6
դ) 3,3

1. 7. Եթե x = 0,8 , ապա x × 10 =
ա) 8,0
բ) 8
գ) 7,8
դ) 9,0

1. 8. Եթե n = 7,2 , ապա n ÷ 3 =
ա) 2,5
բ) 2,4
գ) 2,3
դ) 2,2

1. 9. Եթե b = 3,3 , ապա b + 0,7 =
ա) 3,9
բ) 4,0
գ) 4,1
դ) 4,2

1. 10. Եթե y = 9,0 , ապա y — 5,5 =
ա) 3,4
բ) 3,3
գ) 3,5
դ) 4,0

Գծային հավասարումներ

Լուծի’ր հավասարումները

1․ x+5=8

x=3

2․ x−4=3

x=7

3․ 2x=10

x=5

4․ 3x=15

x=5

5․ 4x+2=18

x=4

6․ 5x−7=8

x=3

7․ 6x+3=21

x=8

8․ 7x−5=23

x=4

9․ 2(x+4)=18

2x +8 = 18

x=5

10․ 3(x−2)=15

3x — 6 = 15

x=7

11․ 4(x+1)−2=18

4x + 4 — 2=18

x=4

12․ 5(x−3)+7=17

5x — 15 + 7 =17

x=5

13․ 2(x+5)−3=19

 

14․ 3(x−4)+2x=8
15․ 4x−2(x+3)=6
16․ 5(x−2)−3(x+1)=4
17․ 2(x+3)+3(x−1)=19
18․ 3(x−2)−2(x−5)=7
19․ 6(x−1)−4(x+2)+x=5
20․ 2(3x−4)−(x+5)+7=3x+2

Գործողություններ տասնորդական կոտորակների հետ

🔹 Գումարում և հանում

  1. 3,75 + 2,4 = 6, 15
  2. 6,8 – 3,25 =3, 55
  3. 12,05 + 7,9 =20, 4
  4. 15,3 – 9,85 =5, 45
  5. 0,6 + 1,25 =1, 31
  6. 10 – 4,4 =5, 6
  7. 2,35 + 0,65 = 2, 110
  8. 8,9 – 2,75 =6, 15

🔹 Բազմապատկում

  1. 1,2 × 3 =3, 6
  2. 2,5 × 4 =10
  3. 3,6 × 0,5 =1, 80
  4. 7,25 × 2 =14, 50
  5. 0,8 × 1,25 =1
  6. 6,1 × 0,2 =1, 22
  7. 9,3 × 1,1 =10, 23
  8. 0,75 × 0,4 =300

🔹 Բաժանում

  1. 6,4 ÷ 2 =1, 2
  2. 9 ÷ 1,5 =
  3. 4,8 ÷ 0,6 =
  4. 12 ÷ 2,5 =
  5. 3,75 ÷ 1,25 =
  6. 10,2 ÷ 0,3 =
  7. 5,6 ÷ 0,7 =
  8. 1,44 ÷ 0,12 =

Տասնորդական կոտորակների կլորացում

Տեսություն

Տասնորդական կոտորակների կլորացումը այն գործողությունն է, որի միջոցով թիվը դարձնում ենք ավելի հարմարավետ օգտագործման համար, պահպանելով մոտավոր արժեքը:

Կլորացնելիս կարևոր է հետևել այս կանոններին.

  • Եթե կլորացվող թվից աջ կանգնած թիվը 0, 1, 2, 3 կամ 4 է, ապա թիվը չի փոխվում:
  • Եթե կլորացվող թվից աջ կանգնած թիվը 5, 6, 7, 8 կամ 9 է, ապա կլորացվող թիվը ավելացնում ենք 1-ով:

Կլորացումը կարող է կատարվել՝

  • մինչև ամբողջ թիվ (առանց տասնորդական մասի),
  • մինչև տասնորդական 1, 2 կամ ավելի շատ նիշ:

Օրինակներ

  1. Կլորացնենք թիվը 5,27 մինչև ամբողջ թիվ.
    • Տասնորդական մասը 2 է, որը փոքր է 5-ից, ուրեմն 5,27 ≈ 5։
  2. Կլորացնենք թիվը 3,68 մինչև ամբողջ թիվ.
    • Տասնորդական մասը 6 է, որը մեծ է 5-ից, ուրեմն 3,68 ≈ 4։
  3. Կլորացնենք 7,846 մինչև հարյուրերորդական.
    • Հարյուրերորդական մասը 4 է, դրանից հետո 6 է, որը մեծ է 5-ից, ուրեմն ավելացնում ենք 1 → 7,85։
  4. Կլորացնենք 2,7341 մինչև հազարերորդական.
    • Հազարերորդականից հետո 1 է, որը փոքր է 5-ից, ուրեմն թիվը մնում է նույնը → 2,734։

Առաջադրանքներ

1. Կլորացրու թվերը մինչև ամբողջ թիվ.

ա) 8,4≈8
բ) 2,7≈3
գ) 5,2≈5
դ) 9,8≈10
ե) 12,1≈12


2. Կլորացրու թվերը մինչև տասնորդական

ա) 6,37 ≈ 6,4
բ) 3,82≈3,8
գ) 7,45≈7,5
դ) 1,89≈1,9
ե) 4,13≈4,3


3. Կլորացրու թվերը մինչև հարյուրերորդական.

ա) 5,376≈5, 38
բ) 2,849≈2, 85
գ) 7,5240≈7, 52
դ) 0,437≈0, 44
ե) 9,995≈10


4. Տրված է թիվը 12,7469։

ա) Կլորացրու մինչև տասնորդական։

12, 7
բ) Կլորացրու մինչև հարյուրերորդական։

12, 75

գ) Կլորացրու մինչև հազարերորդական։

12, 7469

5. Կլորացրու թվերը մինչև ամբողջ թիվ .

ա) 15,6≈16
բ) 27,3≈27
գ) 49,5≈50
դ) 123,8≈124
ե) 301,2≈301

6. Կլորացրու թվերը մինչև 1 տասնորդական նիշ (տասնորդական ճշգրտություն).

ա) 5,84≈6
բ) 9,15≈9
գ) 2,49≈2
դ) 11,76≈12
ե) 0,34≈0

7. Կլորացրու թվերը մինչև 2 տասնորդական նիշ (հարյուրերորդական ճշգրտություն).

ա) 3,456≈3,5
բ) 7,321≈7,4
գ) 1,999≈1, 10
դ) 6,787≈6, 8
ե) 12,504≈12, 5

8. Կլորացրու թվերը մինչև 3 տասնորդական նիշ (հազարերորդական ճշգրտություն).

ա) 2,3457≈2, 346
բ) 9,8762≈9, 876
գ) 5,1238≈5, 13
դ) 7,9999≈7, 100
ե) 0,1234≈0, 123

9. Գտիր սխալները կլորացման մեջ և ուղղիր.

ա) 4,76 ≈ 4 (մինչև ամբողջ թիվ)
բ) 2,93 ≈ 2,9 (մինչև 1 տասնորդական նիշ)
գ) 7,845 ≈ 7,84 (մինչև 2 տասնորդական նիշ)
դ) 5,998 ≈ 6,00 (մինչև 2 տասնորդական նիշ)

10. Տրված են հետևյալ թվերը՝ կլորացրու ըստ նշված ճշգրտության.

ա) 13,789 — մինչև 1 տասնորդական նիշ≈13, 8
բ) 4,6724 — մինչև 2 տասնորդական նիշ≈4, 67
գ) 0,9876 — մինչև 3 տասնորդական նիշ≈0, 990
դ) 17,35 — մինչև ամբողջ թիվ≈17

 

 

Տասնորդական կոտորակների բաժանումը

Առաջադրանքներ տասնորդական կոտորակների բաժանման թեմայով՝ տարբեր բարդության մակարդակներով.

  1. 6,4 ÷ 2 =3, 2
  2. 15,75 ÷ 5 =3, 15
  3. 0,9 ÷ 3 =0, 3
  4. 12,6 ÷ 0,3 =42
  5. 2,5 ÷ 0,5 =5
  6. 18,9 ÷ 0,7 =27
  7. 0,48 ÷ 0,6 =0,8
  8. 7,35 ÷ 1,5 =4, 9
  9. 0,125 ÷ 0,25 =0,5
  10. 21,6 ÷ 0,4 =54
  11. 0,03 ÷ 0,01 =3
  12. 8,64 ÷ 0,12 =72
  13. 0,056 ÷ 0,007 =8
  14. 3,5 ÷ 0,05 =70
  15. 0,96 ÷ 0,08 =12
  16. 4,2 ÷ 0,6 =7
  17. 9,81 ÷ 0,3 =32, 7
  18. 0,144 ÷ 0,12 =1, 2
  19. 5,5 ÷ 0,25 =22
  20. 0,063 ÷ 0,009 =7

Տասնորդական կոտորակների բաժանում

Որպեսզի տասնորդական կոտորակը բաժանենք բնական թվի, անհրաժեշտ է՝

  1. ստորակետը անտեսել և ստացված բազմանիշ թիվը բաժանել տվյալ բնական թվին,
  2. բաժանումն ավարտելուց հետո քանորդում դնել ստորակետը։ Ընդ որում, եթե բաժանելիի ամբողջ մասը փոքր է բաժանարարից, ապա քանորդը սկսվում է 0 ամբողջից։
    Օրինակ՝ 2,84 : 4 = 0,71

Որպեսզի տասնորդական կոտորակը բաժանենք 10, 100, 1000 և 10–ի բնական աստիճաններով այլ թվերի, անհրաժեշտ է այդ տասնորդական կոտորակի մեջ ստորակետը տեղափոխել դեպի ձախ այնքան նիշով, որքան 0 կա բաժանարարի մեջ 1–ից հետո:
Օրինակ՝ 6,278 : 100 = 0,06278:

ա) 0, 25

բ)   0, 5

գ) 0, 75

դ) 0, 375

ե) 0, 175

զ) 2,68

է) 4, 5

ը) 0,04

Բաժանիր տասնորդական կոտորակները՝

35,45 ։10=3, 545
456,15 : 10=45, 615
789,15: 10=78, 915
0,123 : 10=0, 0123
4564,12 : 100=45, 6412
456,7:1000=0, 4567
78,12 : 1000=0, 7812
754 : 100=0, 754

ա) 11,1 : 3 =3, 7

բ)

Լրացուցիչ աշխատանք